TẠI SAO VẠCH SƠN DẺO NHIỆT BỊ BONG TRÓC? DO MÁY HAY DO SƠN?
Trong các công trình hạ tầng giao thông, hiện tượng vạch sơn dẻo nhiệt sau khi bàn giao một thời gian ngắn đã bị nứt nẻ, bạc màu hoặc bong tróc thành từng mảng lớn không phải là chuyện hiếm gặp. Sự cố này không chỉ làm giảm tính thẩm mỹ, ảnh hưởng đến an toàn giao thông mà còn khiến các nhà thầu đau đầu vì đối mặt với chi phí bảo hành đỏ mắt, thậm chí bị chủ đầu tư phạt tiến độ và từ chối nghiệm thu.
1. Nhóm nguyên nhân từ chất lượng bột sơn dẻo nhiệt
Vật liệu đầu vào đóng vai trò quyết định đến độ bền của vạch kẻ đường. Nếu vô tình lựa chọn phải các dòng bột sơn kém chất lượng, trôi nổi trên thị trường, hiện tượng bong tróc rất dễ xảy ra do:
- Hàm lượng hạt nhựa tính năng (Binder) quá thấp: Trong cấu tạo bột sơn dẻo nhiệt, hạt nhựa Maleic hoặc Hydrocarbon đóng vai trò là chất liên kết, giúp sơn bám chặt vào bề mặt nhựa đường. Nếu nhà sản xuất cắt giảm tỷ lệ hạt nhựa này để hạ giá thành, sơn sau khi khô sẽ rất giòn, mất đi độ đàn hồi và nhanh chóng bị nứt vỡ dưới áp lực nén của bánh xe tải.
- Bột sơn bị ẩm mốc trước khi thi công: Nếu quá trình bảo quản tại kho bãi không tốt, để bao sơn tiếp xúc trực tiếp với nền đất ẩm, các hạt bột sẽ bị vón cục. Khi nấu, lượng hơi nước kẹt bên trong không thoát hết ra ngoài, tạo thành các bong bóng khí li ti khiến kết cấu vạch sơn sau khi cán bị rỗng, dễ rã nát khi gặp mưa.
2. Nhóm nguyên nhân từ máy sơn kẻ vạch đường và lỗi vận hành
Tuy nhiên, có một số trường hợp vạch sơn bị bong tróc lại không đến từ bản thân bao sơn, mà xuất phát từ máy sơn kẻ vạch đường hoặc sai sót trong quy trình kiểm soát nhiệt độ của người thợ.
Lỗi kiểm soát nhiệt độ trên máy (Sơn bị non nhiệt hoặc cháy nhiệt)
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Sơn dẻo nhiệt đạt độ bám dính lý tưởng nhất khi được duy trì ở dải nhiệt độ từ 180 đến 200oC
- Nếu hệ thống đầu đốt của máy quá yếu (nhiệt độ dưới 160oC) Sơn chảy xuống cối trong trạng thái nửa đặc nửa lỏng, chưa đủ độ chín để kích hoạt các hạt nhựa liên kết. Vạch sơn kẻ ra sẽ có bề mặt sần sùi và cực kỳ nhanh bong vì chưa bám sâu lên bề mặt đường
- Nếu đầu đốt quá mạnh hoặc thợ quên khuấy (Sơn bị cháy trên 220oC) Nhựa tính năng trong bồn của máy sơn kẻ vạch đường sẽ bị cháy khét, chuyển sang màu ngả vàng hoặc đen. Lúc này, sơn bị mất hoàn toàn độ dẻo, biến thành một dạng hợp chất giòn, chỉ cần xe máy đi qua là có thể làm vỡ vạch đường.
(Thi công bằng các loại máy sơn vạch kẻ đường không đảm bảo chất lượng dễ ảnh hưởng chất lượng vạch kẻ)
Lỗi khuôn kẻ (khuôn shu) và dao gạt bị vênh
Nếu chiếc máy sơn kẻ vạch đường của bạn sử dụng bộ khuôn kẻ (khuôn shu) cũ, phần cán bị cong vênh do nhiệt hoặc dao cắt không khít sát, lượng sơn xả xuống sẽ không đều. Những vị trí vạch sơn bị cán quá mỏng (dưới 1.0mm) dưới tác động ma sát cực lớn của vỏ xe sẽ nhanh chóng bị bào mòn và tróc ra, trơ lại mặt đường nhựa.
3. Nhóm nguyên nhân ngoại cảnh
Bên cạnh yếu tố "Do máy" hay "Do sơn", có một tác nhân thứ ba thuộc về môi trường thi công mà các nhà thầu rất dễ chủ quan bỏ qua:
- Bề mặt đường bị ẩm ướt: Nếu thi công ngay sau khi trời mưa hoặc vào sáng sớm khi sương chưa tan, lượng hơi nước đọng trong các khe hở của nhựa đường sẽ bị lớp sơn dẻo nhiệt nóng úp lên trên. Nước gặp nhiệt độ cao lập tức hóa hơi, tạo áp suất ngược đẩy vạch sơn cách ly hoàn toàn khỏi mặt đường. Nhìn bề ngoài vạch sơn có vẻ đẹp nhưng thực chất bên dưới là một khoảng rỗng, xe chạy qua vài lượt là vạch sơn sẽ bong ra.
- Mặt đường quá nhiều bụi bẩn, dầu mỡ: Nếu không quét sạch cát bụi trước khi đẩy máy sơn kẻ vạch đường, lớp sơn sẽ bám vào màng bụi chứ không bám vào mặt đường thật.
4. Giải pháp khắc phục triệt để hiện tượng bong tróc
Để chấm dứt tình trạng vạch sơn bị lỗi, các đơn vị thi công cần thiết lập một quy trình kiểm soát nghiêm ngặt bao gồm các biện pháp sau:
Lựa chọn thiết bị định lượng và giữ nhiệt chuẩn
Hãy đầu tư các dòng máy sơn kẻ vạch đường thế hệ mới có hệ thống bọc bảo ôn cách nhiệt bồn chứa tốt và hệ thống đầu đốt gas phân tán nhiệt đều dưới đáy. Điều này giúp nhiệt độ sơn luôn ổn định, máy có đồng hồ đo nhiệt hiển thị chính xác sẽ giúp người thợ dễ dàng kiểm soát dòng sơn luôn đạt từ 180oC đến 200oC.
Máy sơn kẻ vạch đường Song Toàn cung cấp chất lượng tốt, xuất xứ rõ ràng, hỗ trợ kỹ thuật tận nơi
Không nên bỏ qua bước sơn lót (Primer)
Sơn lót đóng vai trò như một lớp keo hai mặt trung gian. Đối với mặt đường bê tông xi măng hoặc mặt đường nhựa cũ đã bị trơ đá, việc phun một lớp sơn lót đồng đều trước khi cho máy sơn kẻ vạch đường đi qua sẽ tăng lực liên kết, chống hiện tượng lật gờ, bong tróc.
Tuân thủ nghiêm ngặt điều kiện thời tiết
Chỉ tiến hành thi công khi mặt đường khô ráo hoàn toàn (nên thi công sau khi trời nắng gắt tối thiểu 4 - 5 tiếng). Hãy trang bị một chiếc chổi quét công nghiệp hoặc máy thổi bụi để làm sạch triệt để lòng đường trước khi kẻ vạch.
Hiện tượng vạch sơn dẻo nhiệt bị bong tróc hiếm khi do một yếu tố đơn lẻ gây ra mà thường là sự cộng hưởng của nhiều lỗi kỹ thuật. Sơn tốt đến đâu mà hệ thống gia nhiệt của máy sơn kẻ vạch đường bị lỗi làm cháy sơn thì vạch vẫn hỏng; ngược lại, máy tốt đến mấy mà dùng bột sơn pha tạp chất thì vạch vẫn tróc. Việc thấu hiểu tường tận nguyên lý vận hành của thiết bị, kiểm soát chặt chẽ nhiệt độ và xử lý bề mặt đường chu đáo chính là điều cần thiết giúp các nhà thầu kiến tạo nên những mét đường bền đẹp, đạt chuẩn nghiệm thu.
5. Câu hỏi thường gặp
Người thợ lành nghề có thể nhận biết sơn bị cháy thông qua các dấu hiệu trực quan bằng mắt: Sơn bắt đầu bốc khói đen hoặc khói có mùi khét lẹt nồng nặc; khi quay cánh khuấy thấy sơn bị loãng ra như nước và ngả sang màu vàng ố (đối với sơn trắng). Khi thấy dấu hiệu này, phải lập tức giảm nhỏ lửa gas, bổ sung thêm bột sơn mát vào bồn và khuấy đều liên tục để cân bằng lại nhiệt độ.
Máy thổi hơi nóng chỉ có thể làm khô tạm thời lớp biểu bì phía trên cùng của mặt đường. Đối với đường nhựa, độ ẩm thường thấm sâu vào các khe đá bên dưới. Việc thổi nóng bề mặt rồi dùng máy sơn kẻ vạch đường cán sơn lên ngay vẫn rất nguy hiểm, vì nhiệt độ của sơn dẻo nhiệt sẽ tiếp tục hút lượng ẩm tiềm ẩn phía dưới lên, gây ra hiện tượng rộp bong bóng khí và làm bong tróc sơn sau này. Cách tốt nhất là chờ mặt đường khô tự nhiên dưới ánh nắng mặt trời.
Lượng sơn thừa đông đặc hoàn toàn có thể nấu lại ở buổi làm việc tiếp theo. Tuy nhiên, chỉ nên nấu lại gối đầu tối đa từ 1 đến 2 lần. Nếu một lượng sơn bị nấu đi nấu lại quá nhiều lần (quá chu kỳ nhiệt), các hạt nhựa tính năng sẽ dần bị thoái hóa, giòn đi và mất độ bám dính, làm tăng nguy cơ bong tróc vạch sơn khi cán xuống đường.



Xem thêm